กองที่ ๒๘ จาก ๔๐ · หมวดอนุสสติ
กายคตาสติ
พิจารณาอาการ ๓๒ — ระลึกถึงสิ่งใดสิ่งหนึ่งซ้ำ ๆ จนจิตตั้งมั่นอยู่กับสิ่งนั้น
คำบริกรรม / หลักระลึกเกสา โลมา นขา ทนฺตา ตโจ
- เหมาะกับ
- ราคจริต
- ไปได้ถึง
- ปฐมฌาน
- อ้างอิง
- วิสุทธิมรรค VIII.42–144จับคู่จริต III.121 · ระดับสมาธิ III.106–107
วิธีปฏิบัติ
- เรียนอาการ ๓๒ เป็นหมวด: ตจปัญจกะ วักกปัญจกะ ปัปผาสปัญจกะ มัตถลุงคปัญจกะ เมทฉักกะ มุตตฉักกะ
- ท่องด้วยวาจาก่อน ทั้งอนุโลม (ไปข้างหน้า) และปฏิโลม (ย้อนกลับ) ซ้ำหลายร้อยครั้ง แล้วจึงท่องในใจ
- พิจารณาแต่ละส่วนโดยสี สัณฐาน ทิศ ที่ตั้ง และขอบเขต
- ส่วนใดปรากฏชัดว่าปฏิกูล ภาวนาส่วนนั้นต่อไปจนถึงปฐมฌาน
หน้านี้เป็นส่วนหนึ่งของทางขั้นที่ ๑ (ทำสมถะ) เมื่อใจสงบมีกำลังแล้ว ดูขั้นต่อไปได้ที่ จากสงบ สู่เห็นจริง — การปฏิบัติจริงควรมีครูผู้รู้คอยแนะนำ