สัทธาจริต

สังเกตจาก ๕ ทาง

วิสุทธิมรรค III.87–96 · สัทธาจริตกับราคจริตแสดงออกภายนอกคล้ายกัน

อิริยาบถ

เดินนุ่มนวล ค่อย ๆ วางเท้า ยกเท้าเรียบ

กิจ

กวาดลานเรียบร้อย สะอาด สม่ำเสมอ

โภชนะ

ชอบรสหวานมัน กินช้า ละเลียดรส

การดู

เห็นของงามนิดเดียวก็ติดใจ มองข้ามข้อเสีย

ธรรมปวัตติ

มารยา โอ้อวด อยากได้ ไม่สันโดษ

กรรมฐานที่เหมาะ

จับคู่ตามวิสุทธิมรรค III.121

• พุทธานุสสติระลึกถึงพระพุทธคุณ · อุปจารสมาธิ
• ธัมมานุสสติระลึกถึงพระธรรมคุณ · อุปจารสมาธิ
• สังฆานุสสติระลึกถึงพระสังฆคุณ · อุปจารสมาธิ
• สีลานุสสติระลึกถึงศีลของตน · อุปจารสมาธิ
• จาคานุสสติระลึกถึงการบริจาคของตน · อุปจารสมาธิ
• เทวตานุสสติระลึกถึงคุณที่ทำให้เป็นเทวดา · อุปจารสมาธิ

นอกจากนี้ยังมีกองที่เหมาะกับทุกจริต ได้แก่ กสิณดิน น้ำ ไฟ ลม แสงสว่าง ที่ว่าง และอรูป ๔

ทำไมจึงเหมาะ

• ศรัทธาโดยธรรมชาติแสวงหาคุณความดี และอนุสสติเป็นอารมณ์ที่เหมาะกับผู้มีศรัทธา วิสุทธิมรรค III.75, III.102
• ผลของพุทธานุสสติข้อหนึ่งคือศรัทธาไพบูลย์ วิสุทธิมรรค VII.67

สิ่งแวดล้อมที่เกื้อกูล (สัปปายะ)

วิสุทธิมรรค III.97–102 · เขียนไว้สำหรับพระภิกษุ บางข้อจึงต้องปรับใช้

ทุกด้าน

ถือตามโทสจริต คือที่อยู่ ของใช้ อาหาร และผู้คนที่น่ารื่นรมย์

อารมณ์

อนุสสติ

ถ้าปรับใช้ที่บ้าน มุมที่สะอาด สงบ น่าเลื่อมใส เช่น มีพระพุทธรูปหรือบทสวดที่ทำให้ใจอิ่ม การตีความ