อุเบกขา

คำบริกรรม / หลักระลึกสพฺเพ สตฺตา กมฺมสฺสกา

เหมาะกับ

โทสจริต

ไปได้ถึง

จตุตถฌานเท่านั้น

อ้างอิง

วิสุทธิมรรค ปริจเฉท IXจับคู่จริต III.121 · ระดับสมาธิ III.106–107

วิธีปฏิบัติ

1. พิจารณาโทษของความโกรธ และอานิสงส์ของความอดทนก่อนเริ่ม
2. ช่วงแรกไม่แผ่เจาะจงไปยังเพศตรงข้าม หรือคนที่ตายไปแล้ว
3. เริ่มที่ตนเองก่อน: "อหํ สุขิโต โหมิ" — เพื่อให้เห็นว่าสัตว์ทั้งปวงก็รักสุขเหมือนกัน
4. แผ่ไปยังผู้มีพระคุณและผู้เป็นที่รัก → ผู้เป็นกลาง → ผู้เป็นศัตรู
5. ถ้าความโกรธเกิดขึ้น ให้ถอยกลับไปแผ่คนก่อนหน้าจนใจอ่อนลง แล้วพิจารณาวิธีระงับความโกรธ
6. เมื่อใจเสมอกันทั้งสี่บุคคล (ทำลายเขตแดน) นิมิตเกิด ได้อุปจารสมาธิ
7. แผ่ไปทุกทิศโดยไม่มีประมาณ จนถึงอัปปนา

ต้องได้ฌาน ๓ จากเมตตา กรุณา หรือมุทิตามาก่อน เริ่มจากคนกลาง ๆ พิจารณาว่าสัตว์มีกรรมเป็นของตน