คำบริกรรม / หลักระลึกปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ
วิธีปฏิบัติ
- แบบย่อ (ผู้มีปัญญาไว): สิ่งที่แข็งหยาบในกายคือธาตุดิน, เกาะกุมไหลซึมคือธาตุน้ำ, ร้อนทำให้ย่อยคือธาตุไฟ, ค้ำจุนเคลื่อนไหวคือธาตุลม
- นึกซ้ำ ๆ ว่าเป็นเพียงธาตุ ไม่ใช่สัตว์ ไม่ใช่ชีวะ
- แบบละเอียด: แยกกายเป็น ๔๒ ส่วน — ดิน ๒๐, น้ำ ๑๒, ไฟ ๔, ลม ๖
- อุปมาคนฆ่าโค: เมื่อชำแหละเป็นชิ้นนั่งขาย ความสำคัญว่า "โค" หายไป เหลือแต่ "เนื้อ"
- ได้อุปจารสมาธิ ความกลัวและความยึดในกายลดลง